Network theory

Network theory

က်ြန္ေတာ္ငယ္ စဥ္ က အသိခ်င္ဆံုးေမးခြန္း တခု
ရွိ ခဲ့ သည္ အဘယ္ေျကာင့္ က်ြန္ေတာ္ ၏ ေခါင္း
တြင္း၌ ျဖစ္ေပါ္ေသာ အေတြး စိတ္ကူး ခံစားခ်က္
အျကံအစည္ တို့ကို က်ြန္ေတာ္သာ မေျပာျပလ်င္
တျခားသူမ်ား မသိနိုင္သနည္း အျပန္အလွန္အား
ျဖင့္ တျခားသူမ်ား၏ အေတြး စိတ္ကူး ခံစားခ်က္
အျကံအစည္ တို့ကိုလည္း သူတို့ကသာ ေျပာမျပလ်င္
က်ြန္ေတာ္ အဘယ္မွာ သိနိုင္ မည္လဲ ??

ဤ ေမးခြန္း က လူျကီး တဦး အဖို့ မထူးဆန္းေသာ
ေမးခြန္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္ အဘယ္ေျကာင့္ဆိုေေသာ္
အေတြ့အျကံု အရ ရင္းနွီးလြန္းေသာ ေျကာင့္ ေမး
ခြန္းပင္ထုတ္မိမည္ မဟုတ္ပါ သို့ေသာ္ ထိုေမးခြန္း
၏ အေျဖကို သိ၍ ေတာ့ မဟုတ္ပါ ခေလးဘဝ၏
ေမးခြန္တို့ မွာ ကပ္သီးကပ္သပ္နိုင္ေကာင္းေသာ္
လည္း fundamental က်ပါသည္

ဤေမးခြန္း တြင္ပါဝင္ေသာ အျဖစ္အပ်က္ကဆိုလို
ခ်င္သည္မွာ စိတ္သည္ အဘယ္ေျကာင့္ ငါ နွင့္ သူ
ကို ခြဲျခားနိုင္စြမ္းရွိသလဲ ဆိုေသာအခ်က္ပါ self ကို
non self နွင့္ ခြဲ ျခားနိုင္စြမ္း မွာ စိတ္၏ အေျခခံ က်
ေသာ အရည္ အခ်င္း တခုျဖစ္ပါသည္

ေဆးပညာအရ စိတ္၏ တည္ရာမွာ ဦးေနွာက္ျဖစ္၍
၎ ကို nerve cells အာရံုေျကာကလာပ္စည္း မ်ား
ျဖင့္ ဖြဲ့ စည္း ထားပါသည္ အာရံု ေျကာကလာပ္စည္း
တခုခ်င္းဆီ အေနျဖင့္ ငါ မွ သူကို မခြဲျခားနိုင္ပါ သို့
ေသာ္ nerve cell ေပါင္းမ်ားစြာ ေပါင္းစည္း၍ ကြန္
ယက္တခု ျဖစ္လာေသာအခါ စနစ္တခု အဖြဲ့အစည္း
တခု ျဖစ္လာခ်ိန္၌ ငါ မွ သူ ကို ခြဲ နိုင္စြမ္းရွိလာပါ
သည္ ငါ သူတပါး ေယာက်ၤား မိန္းမ ၏ မူလဘူတ
ပင္ ဤအစြမ္းမွာ nerve cell တခုျခင္း ၏ အစြမ္း
မဟုတ္ပဲ nerve cell အမ်ား၏ ေပါင္းစည္းမႈ
ေျကာင့္ျဖစ္ေပါ္လာေသာ အစြမ္းပါ

အမွတ္စက္ point တခုကို ျမင္ျကည့္ပါ သူ့၌ ပံုသ႑ာန္မရွိပါ အတိုင္းအတာ မရွိပါ သင့္ကို
point ၈ခု ေပး၍ စတုရန္း ပံုစီခ်ခိုင္း ပါမည္
ထိုအခါ အတိုင္းအတာမရွိေသာ Point ၈ ခု က
အတိုင္းအတာရွိေသာ စတုရန္းတခု ပံု သ႑ာန္
မရွိေသာ အမွတ္စက္မ်ားက ပံုသ႑ာန္ရွိေသာ
စတုရန္းတခု ကိုဖန္းတီးေပးပါသည္ ၎ အတိုင္း
အတာ ပံု သ႑ာန္တို့ ဘယ္ကေပါ္လာသလဲ
အမွတ္စက္တခု ခ်င္းေျကာင့္ မဟုတ္ပါ အမွတ္
စက္မ်ား၏ အစုအဖြဲ့ က ၎ တို့ကို ျဖစ္ေပါ္ေစခ်င္း
ပါ 

အရစၥတိုတယ္ က ဤ စြမ္းပကားကို the whole is
more than the sum of its part ဆိုျပီး ေျပာခဲ့
ပါတယ္ အစု အဖြဲ့ တခု ဟာ သူ့အစိတ္အပိုင္း အား
လံုးေပါင္းတာနဲ့ မတူပါဘူး ပိုပါတယ္ ဘာေတြ ပိုလာ
သလဲ ဘာေတြေပါ္ထြက္လာသလဲ ? ထိုေပါ္ထြက္
လာေသာျဖစ္စဥ္ကို emergence phenomenon
လို့ ေခါ္ပါ တယ္

သဘာဝ မွာ ၎ တို့အားျဖင့္ အရာရာကို တည္
ေဆာက္နိုင္ေသာ အေသးဆံုးအစိတ္အပိုင္းေတြ
ရွိျပီး ၎ တို့ကို fundamental thing လို့ ေခါ္ပါ
တယ္ သူတို့က fundamental law ကိုလိုက္နာ
ျကပါတယ္ fundamental ေတြအမ်ားစုေပါင္း
တဲ့ အခါ ထြက္ ေပါ္လာတဲ့ ပိုတဲ့ အရာ ဟာ
emergence law ပါ

ဥပမာ အေနနဲ့ temperature ပါ atom တလံုးကို
ကိုင္ျပီး သူ့ရဲ့ အပူခ်ိန္ကို သင္တိုင္းလို့ မရပါဘူး
ဘာလို့ဆိုေတာ့ အပူခ်ိန္ဆိုတာ atom ေပါင္းမ်ား
စြာေပါင္းစပ္ျဖစ္ေပါ္တဲ့ gas တခုရဲ့ အရည္
အခ်င္း ျဖစ္လို့ပါ temperature , pressure ,
volume စတာေတြဟာ atom အမ်ားျကီးစု
ဖြဲ့ေတာ့ မွ ေပါ္လာတဲ့ အရည္ အေသြးေတြျဖစ္
ျပီး သူတို့ျကားက ဆက္သြယ္ခ်က္ဟာ emergence law ေပါ္ထြက္လာတဲ့ ဥပေဒသ ျဖစ္ပါတယ္
ဒါကို kinetic theory of gas လို့ ေခါ္ပါတယ္
အပူခ်ိန္ ဖိအား ထုထည္တို့ကို အမႈန္မ်ားရဲ့ အေရြ့
အားျဖင့္ ရွင္းျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီး ေဘာ့စ္မင္း ရဲ့ ဥာဏ္
ပညာျကီးမားမႈပါ

စိတ္ဟာလည္း emergence phenomenon
ျဖစ္ပါတယ္ သူဟာ emergence law ပါ fundamental part ကေတာ့ neurone ေတြ
ျဖစ္ပါတယ္

စိတ္လိုပဲ ငါ နဲ့ သူကို ခြဲျခားနိုင္တဲ့ လူ့ခႏၶာ ကိုယ္က
အဖြဲ့အစည္း တခုကို immune system လို့ ေခါ္
ပါတယ္ ခုခံအား စနစ္ေပါ့  က်ြန္ေတာ္တို့ေတြ
ေရာဂါ ျဖစ္ရင္ ကာကြယ္ေပးတာ ဒီစနစ္ပါ သူက
ခႏၶာကိုယ္ရဲ့စစ္တပ္ပါ စစ္တပ္တို့ရဲ့ ထံုးစံအရ မိမိ
ခႏၶာ ကိုယ္ကို ကာကြယ္ဖို့ မိမိ အစိတ္အပိုင္း ကို
သိဖို့ လိုပါတယ္ ငါနဲ့ သူ ကို ခြဲျခားတက္ဖို့ လို
ပါတယ္ မခြဲျခားနိုင္တဲ့ အခါ မ်ိုးလည္းရွိျပီး ဒီအခါ
မွာ ငါ ကိုျပန္တိုက္ပါတယ္ ဒါ ကို autoimmune
ေရာဂါ ေခါ္ျပီး ဒီထဲမွာ ေလးဘက္နာ ေရာဂါ မ်ားစြာ
ပါဝင္ပါတယ္ ဒီအေျကာင္း ကို ရွင္းျပတဲ့ သီဝရီကို
symmetrical network theory of Immunology လို့ေခါ္ပါတယ္ ေျပာရရင္ immune
ဟာလည္း emergence ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ျပီး သူ့ကို သခ်ၤာ
အားျဖင့္ network theory နဲ့ေရးပါတယ္ အထက္က စိတ္ကိုလည္း neuronal network
theory နဲ့ေလ့လာဖို့ျကိုးစားပါတယ္

social science ဟာ က်ယ္ျပန့္တဲ့ဘာသာရပ္ပါ
ဒီထဲမွာ politic , sociology , economy စသျဖင့္
ပါပါတယ္ သိပၸံပညာေတြအားလံုး ဟာ physic ဒါမွ
မဟုတ္ရင္ stamp collection ( တံဆိပ္ေခါင္းစု
ျခင္း ) လို့ ဆိုပါတယ္ သိပၸံဟာ လက္ေတြ့စစ္ေဆး
ရတဲ့ အတြက္ hard fact ေတြစုဖို့ လိုပါတယ္ ဒါက
တံဆိပ္ေခါင္းစုသလိုပါပဲ ဒီလို စုျပီး ျခံုငံုတဲ့ သီဝရီ
အေနနဲ့ မေဖာ္ျပနိုင္ေသးတဲ့ အဆင့္ ကို descriptive
science လို့ ေခါ္ပါတယ္ social science အမ်ားစဟာ ယခင္က descriptive science ျဖစ္ေပမဲ့ ခုခါမွာေတာ့ network theory လို
sound foundation ေျကာင့္ theoretical
science ျဖစ္လာေနျကပါျပီ

ဒီေတာ့ network theory ဆိုတာဘာလဲ ??

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္

                                                    python