AI

AI

AI ဆိုတာက artificial intelligence လူလုပ္
အသိဥာဏ္ ေပါ့ computer ေတြေပၚလာျပီးေနာက္
မွာ လူ့ အသိဥာဏ္ ကိုတုပ နိုင္စြမ္းေတြဟာ ေမးခြန္း
တခုျဖစ္လာပါတယ္ ေရွးဦးလူသားေတြကို homo
sapiens ဟိုမို ေစပီယန္ လို့ေခၚပါတယ္ အဓိပၸါယ္
က man the wise အသိဥာဏ္ရွိေသာလူ ပါ
ဒီေတာ့ပထမဆံုး အသိဥာဏ္ wisdom ဆိုတာကို
အေျဖရွာရေတာ့မွာပါ ဒါက စိတ္ mind ဆိုတာ
မရွိရင္ ရွိလာမဲ့ အရာလည္း မဟုတ္ပါဘူး ဒီေတာ့
ဒါေတြကို ေလ့လာထားတဲ့ပညာရပ္ေတြကေန အကူ
အညီယူမွရပါမယ္ စိတ္ ကိုေလ့လာခဲ့ႀကတယ္
စိတ္ဘယ္ကျဖစ္ေနလဲ ေရွးကေတာ့ စိတ္ဟာ ကိုယ္
ကို မမွီတည္ ပဲ သီးသန့္ သူ့ဘာသာindependently ရွိေနတယ္လို့ ထင္ခဲ့ႀကတယ္ ေဆးပညာ ရဲ့တိုးတက္
မႈနဲ့အတူ စိတ္ဆိုတာရုပ္ပိုင္းေထာက္ပံ့မႈမပါဘဲ
သီးျခား မတည္ရွိနိုင္ေႀကာင္း သိလာတယ္ ဥပမာ
brain ဆိုတဲ့ neuronal structure မရွိဘဲ
mental activity ဟာ ဘယ္လိုရွိနိုင္မွာလဲ
လူ့အသိဥာဏ္ကို တုပထားတဲ့ computer ေတြမွာ
ေတာင္ software ေတြအလုပ္လုပ္နိုင္ဖို့ hardware
ကအရင္ရွိရတယ္မဟုတ္လား

စိတ္ကို software ပိုင္းေလ့လာတဲ့ဘာသာရပ္ကို
psychology လို့ ေခၚပါတယ္ hardware ပိုင္းေလ့လာတာကေတာ့ neuroscience ပါ
စိတ္တိုင္းဟာ အသိဥာဏ္ရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး
တခ်ို့စိတ္ေတြက အိပ္ဖို့ စားဖို့ ေလာက္ပဲသိေပမဲ့
တခ်ိဳ့ ကေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ျပသနာမ်ားကိုေျဖရွင္း
နိုင္ပါတယ္ ဒီေတာ့ wisdom ဆိုတာ စိတ္မရွိရင္
လံုးဝ မရွိေပမဲ့ စိတ္တိုင္းမွာလည္း မရွိပါဘူး
wisdom ကိုေလ့လာတဲ့ ဘာသာရပ္ကိုေတာ့ philosophyလို့ေခၚပါတယ္  ဒါဟာ ဆိုကေရးတီး
တို့ေခတ္ထဲက ေပၚတဲ့ဘာသာရပ္ပါ

ဒီေတာ့ AI နည္းပညာဟာ အသိဥာဏ္ကိုတုပ ျခင္း
အစြန္းဆံုးေျပာရရင္ လူ့စိတ္ ကိုတုပျခင္းျဖစ္ရာ လူ့
စိတ္နဲ့ပါတ္သတ္တဲ့အထက္ကဘာသာရပ္ေတြက
ဆက္ႏႊယ္ပါတယ္ ဒါ့အျပင္ တုပမယ့္ အရာ က
computer technology ျဖစ္ေလေတာ့
theory of computation  လို information
theory လို အရာမ်ိုးေတြလည္းလိုပါတယ္

ဒီဘာသာရပ္မွာ school of thought အမ်ိုးမ်ိုး
ရွိျပီးခုခ်ိန္ထိျပန့္က်ဲေနတဲ့ဘာသာရပ္ပါ အသင့္အတင့္ေအာင္ျမင္မႈတခ်ို့ရွိေပမဲ့ ခုခ်ိန္ထိ
sound theoretical foundation တခုကိုရွာ
ေဖြဆဲလို့ဆိုျပီး ဒီဘာသာရပ္မွာ ဝင္လုပ္တဲ့ ပညာရွင္
ေတြဟာ ေအာင္ျမင္ဖို့ အခြင့္အလန္းပိုမ်ားတယ္လို့
ဆိုပါတယ္ ဥပမာ physics လိုဘာသာရပ္မွာ
နယူတန္ မက္စ္ဝဲလ္ အိုင္းစတိုင္းလို ပုဂၢိုလ္မ်ိုး ေတြ
က အိုင္ဒီယာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုေတြ့ထားျပီသား
ဆိုေတာ့ေနာက္လူအတြက္ သိပ္မက်န္ေတာ့ဘူးေပါ့
ဒီAI နယ္ပယ္မွာေတာ့ ခုခ်ိန္ထိ အိုင္းစတိုင္းတ
ေယာက္လိုအပ္ေနဆဲလို့ ဆိုပါတယ္

လက္ရွိ AI နည္းပညာ ကိုေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ line
of thought က ၄ ခုရွိပါတယ္တဲ့ အာ့ေတြက

act like human လူလို ျပုမူျခင္း

think like human လူလိုေတြးျခင္း

act rationally ေျကာင္းက်ိုးက် ျပုမူျခင္း

think rationally ေႀကာင္းက်ိုးက် ေတြးျခင္းပါ

ဒီ  ဦးတည္ခ်က္ေလးခုမွာ အဖြဲ့တခုျခင္းစီက ကိုယ့္
အယူအဆနဲ့ကိုယ္လုပ္ေနတယ္လို့ဆိုပါတယ္
ဒီမွာ rationality ဆိုတာကို doing the right
things လို ဆိုပါတယ္ intelligence ကို
operational working definition ဖြင့္ထား
တာပါ လူတိုင္းက အထက္ကေျပာသလိုပဲ
intelligence မျဖစ္ဘူးေလ အဲေတာ့ လူလိုျပုမူတာ
တာေတြးတာနဲ့ rationally ျပုမူတာေတြးတာ က
ကြာပါတယ္ ဥပမာ ဆို expert system ေတြေပါ့
ေဆးပညာအႀကံေပးတဲ့ software packages
လိုဟာမ်ိုးပါ ေနာက္ Deep Blue လို chess ထိုးတဲ့
ဟာမ်ိုးေပါ့

ဒီေတာ့ ပထမဆံုး Turin's machine တခုဟာ
intelligence ျဖစ္မျဖစ္ ဘယ္လိုသိမလဲ ? ဒီမွာ တူရင္စက္ဆိုတာ computer ကိုေျပာတာပဲျဖစ္ျပီး
Alan Turin ဟာ ကြန္ျပူတာရဲ့ ဖခင္ computation theory ရဲ့ဖခင္အျဖစ္ Turin machine အယူအဆ
ကိုခ်ျပခဲ့ပါတယ္ ဒီအေႀကာင္း ေရွ့မွာေရးျပီးသားပါ
ဒါေပမဲ့ခု ေဖ့ဘုတ္ က ဘယ္လိုလုပ္လိုက္လဲေတာ့
မသိဘူး ျပန္ရွာတာမရေတာ့ဘူး ထားပါေတာ့

Turin စက္တခုဟာ အသိဥာဏ္ရွိမရွိ ဘယ္လိုသိ
မလဲ? ဒါကိုစမ္းတဲ့နည္းကို Turin Test လို့ ေခၚပါ
တယ္ စမ္းပံုက အခန္း ၂ ခန္းရွိမယ္ တခန္းမွာ လူ
ရွိမယ္ ေနာက္တခန္းမွာ တူရင္စက္ရွိမယ္ ၂ ခန္းလံုး
ရဲ့အျပင္မွာ စစ္ေဆးသူရွိမယ္ သူက ဘယ္အခန္းမွာ
ဘာရွိတယ္ဆိုတာမသိ  ဘူး သူကေမးခြန္းေတြေမး
မယ္ ေမးခြန္းေကာအေျဖေကာကို အခန္း က အေပါက္ကေလးေတြကေန အပို့အယူလုပ္မယ္
လံုေလာက္တဲ့စစ္ေမးမႈျပီးသြာခ်ိန္မွာ စစ္ေဆးသူ
က ဘယ္အခန္းမွာ လူ ဘယ္အခန္းမွာ စက္ ရွိတယ္
လို့အေျဖထုတ္ေပးရမယ္ တကယ္လို့ မေပးနိုင္ခဲ့ရင္
တူရင္စက္ဟာ အသိဥာဏ္ရွိလို့ေပါ့

ဒီ test ကို AI နယ္ပယ္ကလူ အေတာ္မ်ားမ်ားက
လက္ခံျပီး လုပ္ႀကပါတယ္ ဒါေပမဲ့ ဒါကို အေမရိ
ကန္ အေတြးအေခၚပညာရွင္ Searle ကေတာ့
ေဝဖန္ပါတယ္ ဒါကို Searle Chinese room
လို့ေခၚပါတယ္ သု့အဆိုအရအခန္းထဲကို အဂၤလိပ္
တေယာက္ထည့္ထား သူ့ကိုအျပင္ကေန တရုတ္လို
ေမးခြန္းေတြေမး ေပါ့ သူ့လက္ထဲမွာ
အဂၤလိပ္ လို ေရးထားတဲ့ algorithm တခုရွိမယ္
ဒါက တရုတ္လိုဘာေမးရင္ ဘာျပန္ေျဖဆိုတာကို
code ေရးထားတယ္ေပါ့ ဒီေတာ့ ဒီလိုသာဆိုရင္
အခန္းထဲကလူ က တရုတ္စာနားမလည္လဲ
အေျဖေတြကို တရုတ္နဲ့မျခားေျဖနိုင္မယ္ေပါ့
ဒါကိုသူဟာ တရုတ္စာတတ္တယ္လို့ ဆိုနိုင္မလား
တနည္းအားျဖင့္ တူရင္စက္ကို ဒီမွာ အစားထိုးရင္
အျပင္က စစ္ေဆးသူ မခြဲနိုင္တာနဲ့ပဲ ဒီစက္ဟာ
အသိဥာဏ္ရွိတယ္  လို့ဆိုနိုင္မလားလို့ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့တာပါ

ဒီေတာ့ principle ပိုင္းမွာ တိက်ျပတ္သား ေအာင္
လုပ္ဖို့လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ့ ပညာရွင္အသစ္ေတြရဲ့အ
ေတြးအေခၚအသစ္ေတြလိုေနတာကေတာ့အမွန္ပါပဲ
ဒါေေပမဲ့ဒီနယ္ပယ္ဟာ ေအာင္ျမင္မႈေတြရေနတာ
လည္းျငင္းမရပါ ဥပမာ chess reasoning နဲ့ပါတ္သတ္ရင္ Deep Blue က ကတ္စပါေရာ့ဗ္ကို
နိုင္ျပီးေနာက္ပိုင္း ဒီအပိုင္းမွာေတာ့စက္က လူကို
ေက်ာ္ခဲ့ပါျပီ

၁၉၅၆ မွာ AI ဆိုတဲ့နာမည္ကိုေပး ျပီးကတည္းက
ေအာင္ျမင္မႈေတြထဲမွာ W Grey Walter ရဲ့ လိပ္
လည္းတခုအပါအဝင္ပါ သူ့ရဲ့ စက္ရုပ္ဟာ အခန့္အနွ့ံ
ေလ်ွာက္သြားေနပါတယ္ တကယ္လို့ ဘက္ထရီကုန္
ခဲ့ရင္ေတာ့ သူက အခန္းထဲက အနီးဆံုး ပလက္ခံု
ဆီသြားျပီး သူဟာသူ အားျဖည့္ပါတယ္ အားျပည့္ရင္
ေတာ့ ပလက္ျဖုတ္သိမ္းျပီး အခန္းထဲေလ်ွာက္သြား
ျပန္တာေပါ့ ဒီေမာ္ဒယ္ဟာ လူနဲ့ တိရိစၧာန္ေတြမွာ
ျမင္ရတဲ့ hunger ဆာေလာင္မႈ ရဲ့ေေစ့ေဆာ္မႈမ်ိဳးပါ
ဒါကို pain pleasure score တခု သတ္မွတ္ျပီး
battery level နဲ့ခ်ိတ္ဆက္ေပးရင္ လူေတြမွာ
ေတြ့ရတတ္တဲ့ အလိုျပည့္မႈ အလိုမက်မႈေတြကို
တုပဖန္တီးနိုင္မွာပါ

rationality သို့ intelligence ကို ပံုေဖၚရာမွာ
အဆင့္အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္

1.ပါတ္ဝန္းက်င္ကိုသိျခင္း ဒီမွာ speech recognition , facial recognition , image
recognition

2.  သတင္းအခ်က္လက္မ်ားကို အသံုးျပုျပီး
    ေတြးေတာႀကံဆျခင္းreasoning အစီအမံ
    ျပုလုပ္ျခင္း planning

3. ႐ရွိေသာ အေတြ့အႀကံု မွ သင္ယူျခင္း
     learning

4. ပါတ္ဝန္းက်င္ကိုတုန့္ျပန္ျခင္း
     machine talking , fine movement

စသျဖင့္ပါပါတယ္ တခ်ို့နယ္ပယ္ေတြမွာေအာင္ျမင္မႈရေနပါျပီ

အေျခခံအေနနဲ့အသံုးခ်တဲ့ သခ်ၤာေတြတာကေတာ့
statistical method ေတြ neural network
theory ေတြ စသျဖင့္ရွိပါတယ္

AI နယ္ပယ္ဟာ တိုးတက္ဆဲျဖစ္ျပီး တိက်တဲ့
mathematical model of mind တခု႐ွိဖို့
ေစာင့္စားေနပါေႀကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္

                                                             python