Debate

Debate

Debate ကို ယခုကာလမွာအေတာ္ေလးလုပ္လာၾကပါတယ္
ၿပိဳင္ပြဲ ေတြေတာင္ရွိပါတယ္ လူ၂ ဦး ဆံုလို႔ အေၾကာင္းရာတခုကို ေခါင္းစဥ္တပ္ရင္ အယူ
အဆမတူတဲ့အတြက္ တခါတေလ debate ဘက္
ေရာက္ပါတယ္ အေမရိကန္သမၼတ ေတြလဲ မဲမဆြယ္ခင္ debate ၃ ႀကိမ္လုပ္ရပါတယ္
စကားရည္လုပြဲဟာေျပာသူရဲ႕စာဖတ္အား အေတြး
အေခၚ အာဝဇၨန္းေတြကို တိုးတက္ေစလို႔ ေကာင္း
တဲ့အရာတခုပါ ဒါေပမဲ့လဲ Debate ခ်ည္းပဲျဖစ္ေနမယ္
discussion သို႔ dialogue မပါခဲ့ရင္ အခ်ီးနီးပါ
ဆိုကေရးတီး နဲ႔ plato တို႔က dialogue ကို အားေပးခဲ့ပါတယ္

ရာဇသၾကၤန္အမတ္ႀကီးနဲ႔    ဘိုးရာဇာ   ူ( နာမည္မွားနိုင္ပါတယ္  မွားရင္ျပင္ေပးၾကပါ)
တို႔က ႀကံကိုအရင္းက စုပ္မလား အဖ်ားကစုပ္
မလားဆို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္ ရာဇသၾကၤန္က
အဖ်ားကေနတျဖည္းျဖည္း အရင္းထိစုပ္ၿပီး
အရသာကိုခံစားဖို႔ေျပာတယ္    ဘိုးရာဇာ    ူကေတာ့ ဘုရားေဟာက်မ္းကိုျပၿပီး
ေကြးေသာလက္မဆန္႔မီွ ဆန္႔ေသာလက္မေကြးမွီ
အရင္းကျမန္ျမန္စုပ္ဖို႔တိုက္တြန္းတယ္
ဘုရားေဟာတရားနဲ႔ဆိုေတာ့လည္း ရာဇသၾကၤန္အမတ္
ႀကီးကမွန္ပါေပတယ္ေပါ့ ေျပာခ်င္တာက ဒါက
စကားရည္လုတာပါ ေဆြးေႏြးတာမဟုတ္ဘူး

ဒီမွာ ေမးခြန္းကိုက reasonable က်တဲ့ acceptable
question မဟုတ္ပါဘူး ႀကံကိုဘယ္ကစုပ္မလဲဆိုတာ
ေယဘူယ်ျပဳလို႔ရတဲ့အရာမဟုတ္ဘုူး ေနာက္ခံအေျခအေနေပၚမူတည္ပါတယ္
မီးေလာင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာႀကံကိုထား တျခားဟာသယ္ၿပီး
ေျပးသင့္တယ္ ရန္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာႀကံနဲ႔ေခါင္းကိုထုသင့္တယ္
ႀကံႀကိတ္စက္ရွိရင္ေတာ့ အရည္ေသာက္တာအေကာင္း
ဆံုးပဲ

ပညာဆိုတာ science ပါ science ရဲ႕ပထမအဆင့္က
good question reasonable question က္ို ေမးျမန္းျခင္းပါ ဒါကို rationalism လို႔ေခၚပါတယ္
ပရမ္းပတာေမးခြန္း ေၾကာင္းက်ိဳးမက်တဲ့ေမးခြန္း
အဓိပၸာယ္မဲ့တဲ့ေမးခြန္းကို science ကမေျဖပါဘူး
ေမးခြန္းေမးတတ္မႈကအေရးႀကီးလွပါတယ္

ေနာက္ႀကံနဲ႔ပါတ္သတ္ရင္ အေျဖရွာပံုပါ ဘုရားေဟာလို႔
ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ အမွန္တရားက ႀကံကိုအရင္းကစုပ္ျဖစ္သြားတယ္ သမိုင္းစာအုပ္မွာ
တရားဝင္ျပဌာန္းၿပီးအသိဥာဏ္မႂကြယ္ဝေသးတဲ့က
ေလးေတြ သင္ယူရတယ္ သူတ္ို႔ကပညာရွိႀကီးေတြေပါ့

၁၆ ရာစုမွာ ဒိန္းမတ္ လူမ်ိဳး နကၡတပညာရွင္ တိုင္ခ်ိဳဘေရး
ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္ သူ႔ေခါတ္က နကၡတနဲ႔ပါတ္သတ္တဲ့
ပါတ္သတ္တဲ့ျပသနာေတြမွာ ပညာရွင္ေတြကျငင္းၾကခံုၾကတယ္ ေနာက္ဆံုးေတာ့
Debate ေတြေပါ့ တိုင္ခိ်ဳ ဘေရးကေတာ့ ဒီကိစၥမွာ
ျငင္းေနခုန္ေနလို႔ ကိစၥမၿပီးဘူး လက္ေတြ႕ဆန္းစစ္
ၾကည့္မွ ရမယ္ ေျပာရရင္ သဘာဝနဲ႔တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးၿပီး သဘာဝကိုအဆံုး
အျဖတ္ေပးခိုင္းမွရမယ္ သူကဒီလိုေတြးတယ္ သူ႔တဘဝလံုးကို ေကာင္းကင္ကၿဂိဳဟ္သြားလမ္းေတြ
တိုင္းတာရငး္ကုန္ဆံုးေစခဲ့တယ္ သူေပးဆပ္ခဲ့တယ္
အလကားမျဖစ္ခဲ့ပါဘူး သူေသေတာ့သူထားခဲ့တဲ့
data ေတြကိုသံုးၿပီးသူ႔တပည့္ ဂ်ိဳဟန္းနက္ ကက္ပလာ
က ကက္ပလာ ရဲ႕ ၿဂိဳဟ္ပါတ္လမ္းနိယာမ ၃ ခုကိုေတြ႕ခဲ့တယ္ နယူတန္က ဒီနိယာမကိုသံုးၿပီး
သူ႔ရဲ႕ Newton mechanic ကိုေရးခဲ့တာပါ

ေျပာခ်င္တာက အေျဖရွာမႈပါ reasonable ေမးခြန္းတခုကို အေျဖရွာတဲ့အခါမွာ ငါထင္တာမို႔
ေၾကာင္းက်ိဳးက်လို႔ ဘုရားေဟာတာမို႔ God ရဲ႕အလို
ေတာ္အရ Newton ေျပာလို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးကေျပာလို႔
လုပ္လို႔မရပါ အေျဖမွန္ကိုသဘာဝကပဲဆံုးျဖတ္ပါတယ္
သဘာဝကိုေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီးမွ
သာေျပာနိုင္ပါတယ္ ဒါကို scientific method လို႔ေခၚပါတယ္

reasonable question and thinking ကို သခ်ၤာက
ေပးၿပီး answer ကို experiment ကေပးပါတယ္
ဒါဟာလူ႔သမိုင္းမွာလူသားကို အရာရာထက္ပိုစြမ္း
နိုင္ေစတဲ့ မဟာ့မဟာေတြ႕ရွိမႈပါ အဲဒါဟာ science
ပါ အဲဒါဟာ scientific thinking ပါ အဲဒါဟာ ပညာ
ပါ

scientific method နဲ႔ခ်ီတက္ခဲ့သူေတြက solar
system ကို colonised လုပ္ဖို႔ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္မွာ
debate ေနာက္လိုက္ေနတဲ့ပညာရွိတီု႔ရဲ႕နိုင္ငံက
သူေတာ္တယ္ငါေကာင္းတယ္ စကားစစ္ထိုးပြဲေတြၾကားမွာဆင္းရဲေနခဲ့ပါၿပီ

ေကြးေသာလက္မဆန္႔မီွ ဆန္႔ေသာလက္မေကြးမီွက
ကာလၾကာေတာ့ အၿမီးက်က္အၿမီးစား ေခါင္းက်က္ေခါင္းစား ျဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ  

debate က ေရတိုမွာ နိုင္သူကို ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ
ေပးနိုင္ေပမဲ့ ေရရွည္မွာေတာ့ ၂ဦး ၂ဖက္စလံုးကို
ဆုတ္ယုတ္ေစပါတယ္

debate တခုလုပ္ေတာ့မယ္ဆိုတိုင္း reasonable
discussion ဝါ dialogue တခု ျဖစ္ပါေစလို႔ဆု
ေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္