F22 Raptor

F 22 Raptor

F 22 Raptor ကို ေလာ့ဟိမာတင္ ကုမၸဏီ က ဘိုးအင္း ဝွစ္တေန ကုမၸ ဏီ မ်ားနဲ့ေပါင္း ထုတ္ ပါတယ္ သူက 5th generation fighter ပါ
ရာသီဥတု အေျခအေနမ်ိဳးစံုမွာ တာဝန္ထမ္း
ေဆာင္နိုင္တယ္

ကိုယ္ေပ်ာက္ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္
stealth ျဖစ္ေအာင္ romboid ပံုေတာင္ပံအခ်ိဳး
Radar  က လာတဲ့ radio လိႈင္းေတြကို စုပ္ယူတဲ့ေဆး လက္နက္ေတြကိုကိုယ္ထည္ထဲထည့္ျမွပ္ထားျခင္း
စသျဖင့္ျပုလုပ္ပါတယ္

air to air ( ေလယာဥ္ခ်င္းစီး
ျခင္းထိုးနိုင္သလို) air to ground ( ေျမျပင္ ပစ္မွတ္ေတြကိုလည္း ရွင္းလင္း နိုင္ပါတယ္
သံုးတဲ့လက္နက္ေတြက precision guidance
munity PGM ျဖစ္ျပီးတိက်ပါတယ္

supermaneuverability ရွိတယ္ ဒါက တိုက္ေလ
ယာဥ္ေတြမွာ အေျခခံ ပ်ံသန္းပံုေတြရွိပါတယ္
တိုက္ေလယာဥ္အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္တာကို
dogfight လို့ေခၚျပီး ဒီမွာ maneuver သာတဲ့
သူကနိုင္တာပါပဲ ေလယာဥ္ တစီး က rotation
၃ မ်ိဳးလုပ္လို့ ရပါတယ္ axis of rotation က
x , y , z ဆိုျပီး ၃ မ်ိဳးရွိတာကိုး အဲဒါ ေတြကို
pitch ရယ္ yaw ရယ္ roll ရယ္ ဆိုျပီးေခၚ ပါတယ္
ဒါေတြကို ေပါင္းစပ္ျပီး လုပ္တဲ့ meneuver ေတြကို
နာမည္ေတြေပးထားျပီး ဥပမာ high yo yo
low yo yo စသျဖင့္ေပါ့ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္နိုင္ဖို့
အရင္ မ်ိဳးဆက္ေလယာဥ္ေတြက aerodynamic
control surface ေခၚတဲ့ rudder aerofoil
စတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကို အသံုးျပဳရပ္တယ္
ေလယာဥ္ရဲ့ aerodynamic မွာ angle of attack
(alpha အယ္ကလ္ဖာလို့လည္းေခၚပါတယ္) အေရးပါပါတယ္ အဲဒါက ေထာင့္တခုပါ
aerofoil ( ေတာင္ပံ )ရဲ့ စိတ္မွန္း မ်ဥ္းေႀကာင္း axis
နဲ့ ေလယာဥ္ကိုျဖစ္သြားတဲ့ ေလလႊာစီးေႀကာင္း
ကိုကိုယ္စားျပဳတဲ့ vector ႀကားက ေထာင့္ပါ ဒီေထာင့္ မ်ားေလ ေလယာဥ္ကအေပၚကိုႀကြေလေပါ့
ဒါေပမဲ့ တခုေသာေဖာင့္တန္ဖိုးကိုေက်ာ္ရင္ေတာ့ ေလယာဥ္က ေဒါင္လိုက္မတ္မတ္ျဖစ္ျပီး ထပ္ lift
မလုပ္နိုင္ေတာ့ပါ ဒီမွာ သူ့ကို stall လို့ေခၚပါတယ္
stall ႀကာရင္ေလယာဥ္ကျပဳတ္က်တာပါပဲ

ေလယာဥ္ရဲ့ တခ်ိဳ့ maneuver ေတြ က stall
ပါျပီး ထိန္းမရပါဘူး ဒါကိုေနာက္ပိုင္းမ်ိဳးဆက္ေတြ
မွာ thrust vector nozzle ကို သံုးျပီး ေလယာဥ္ကို
maneuver လုပ္ပါတယ္ ဒါကို thrust vectoring
လို့ေခၚပါတယ္ အဲဒါက တိုက္ေလယာဥ္ေတြရဲ့ ဖင္မွာ
မီးတန္းေတြ ထြက္ေနတဲ့အင္ဂ်င္ ေနာ္ဇယ္ေခါင္း ကိုု
အရွင္လွည့္လို့ ရ ေအာင္လုပ္ထားတာကို ေျပာခ်င္
တာပါ သူ 360 ° ႀကိုက္သလိုလွည့္လို့ရတယ္ သူ
ဦးတည္တာနဲ့ေျပာင္းျပန္ direction ကိုေလယာဥ္ကိုယ္ထည္ကေရြ႕တယ္ ဒါကို ရုရွရဲ့
ဆူခိြဳင္းေတြကစတင္ျပီး raptor ကအေကာင္းဆံုးျဖစ္
ေအာင္မြန္းမံပါတယ္ thrust vectoring နဲ့လုပ္လို့ရတဲ့ နာမည္ႀကီး supermaneuverability
ကေတာ့ Herbst maneuver ပါ သူ့ကို J turn လို့လဲ ေခၚတယ္ ေလယာဥ္ကအေရွ့ကို အရွိန္နဲ့သြားေနရာ ရုတ္တရက္ေနာက္ ကိုႀကာခ်ိန္အနဲ ဆံုးနဲ့ ေကြ့တာပါ ဒီလိုလုပ္ဖို့ အရင္ဆံုး ဦးေမာ့ျပီး ေျမြမ်ား ပါးပ်ဥ္းေထာင္သလို
ေထာင္ရပါတယ္ ေလယာဥ္ကိုယ္ထည္ကေဒါင္လိုက္ႀကီးေပါ့ သူကလည္း မန်ဴးဗာ maneuver တခုပါ  pugachev' cobra လို့ေခၚတယ္ အမွန္ေတာ့
ဆိုင္ကယ္ေရွ့ဘီးေထာင္သလိုပါပဲ ကြာတာက ေလယာဥ္မွာ ဒီလိုလုပ္ရင္ အယ္လ္ဖာ နဲျပီး stall
ျဖစ္သြားတယ္ အရွိန္က်သြားတယ္ ဘရိတ္အုပ္သလို
ေပါ့ အေနာက္ကေန ရန္သူေလယာဥ္ကပ္လိုက္ခံ႐င္
ဒီနည္းနဲ့ ဘရိတ္အုပ္ရင္ သူကကိုယ့္ကိုေက်ာ္တတက္သြားတာေပါ့ ကိုယ္က
ေနာက္ကေန ပစ္ယံုပဲ Herbst ကေတာ့ ခုလို
cobra ေထာင္ျပီး stall ျဖစ္ခ်ိန္မွာ roll လုပ္ပါတယ္
ေလယာဥ္ကေနာက္ဖက္လွည့္ျပီးသာ ဒီေတာ့မွ
ပါးပ်ဥ္းေအာက္ခ်ျပီးေနာက္ကိုပ်ံတာပါ ဒါေတြက
အလိုက္ခံရခ်ိန္မွာ အသံုးဝင္ျပီး raptor ေတြရဲ့စြမ္း
ရည္ပါ

ေနာက္တခုက supercruise ပါ ဒါက supersonic
အသံထက္ျမန္နႈန္းနဲ့ဆက္တိုက္ပ်ံနိုင္တဲ့စြမ္းရည္ပါ
အရင္ေလယာဥ္ေတြက ခဏပဲပ်ံနိုင္ပါတယ္ သူကေတာ့ sustain လုပ္ထားနိုင္ပါတယ္

ေနာက္ raptor ေတြက electronic attack
capability ရွိပါတယ္ radar jamming လုပ္နိုင္ပါတယ္ ရန္သူ့ radar ကို noise ေတြ
ထည့္ေပးျပီး အလုပ္မလုပ္နိုင္ေအာင္စြမ္းေဆာင္ပါ
တယ္

ေနာက္တခုက sensor fusion ပါ ဒါကေတာ့ sensory input အေနနဲ့ source မ်ိဳးစံုက ဝင္လာ
တဲ့ data ေတြကို ေပါင္းျပီး interpret လုပ္တာပါ
ဒီနည္းက မေသခ်ာမႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္

အင္ဂ်င္ ၂ လံုးပါ cockpit ၁ ခုပါ ေလယာဥ္ပါ