Twin paradox

Twin paradox

အျမႊာဝိေရာဓိေပါ့ ေတာင္းဆိုထားလို ့ပါ အိုင္းစတိုင္းရဲ့
special relativity မွာ အလင္းအလ်င္ နီးပါးနဲ ့သြားရင္
gamma က 99.99% စသျဖင့္ေပါ့ အဲဒီအရာ ကို
ရပ္ေနတဲ့ frame ကေနႀကည့္ရင္သူ ့ရဲ့ အခ်ိန္ေတြက dilate
ျဖစ္လာတယ္ ဆိုလိုတာက သူရဲ့ တစကၠန္ ့ က ကိုယ့္ စကၠန္ ့
တရာေလာက္ျဖစ္လာမယ္ေပါ့ ဒါက time dilation ပါ
ေနာက္တခုက relativity ရဲ့သေဘာတရားပါ

သင္ ကပလတ္ေဖါင္းေပၚမွာရွိရင္ ျဖတ္သြားတဲ့ကားဟာအလ်င္
တခုနဲ့ ေရြ ့ေနတာပါ သင္က ေတာ ့ရပ္ေနသူေပါ့

သင္ကကားေပၚမွာရွိခဲ့ရင္ေကာ ေဘးက ပလက္ေဖါင္းဟာ အလ်င္
တခုနဲ ့ေနာက္ကိုေရြ ့သြားတာပါ သင္ကရပ္ေနသူေပါ့

ဒါနားလည္ရင္ twin paradox ကိုေျပာျပပါမယ္
အျမႊာ ၂ ေယာက္ရွိတယ္ တေယာက္က ကမ႓ာေပၚ မွာက်န္ခဲ့ တယ္
ေနာက္တေယာက္က အာကာသယာဥ္နဲ ့ လိုက္သြားတယ္
အလင္အလ်င္နီးပါးနဲ့ေပါ ့ျပီးေတာ့ကမ႓ာကိုျပန္လာတယ္

ကမ႓ာ ေရာက္ေတာ့ ကမ႓ာမွာက်န္ခဲ ့တဲ ့အျမႊာက ပိုအိုစာေနတယ္
ေပါ့

ဝိေရာဓိျဖစ္ရတာက SR context ကႀကည့္ရင္

ကမ႓ာ ေပၚကအျမႊာ က အာကာသယာဥ္ေပၚကအျမႊာကိုႀကည့္ရင္
သူ ့အခ်ိန္က dilate ျဖစ္မယ္ သူကနုပ်ိဳမယ္ ကိုယ္ကအိုစာမယ္

ဒါေပမဲ ့အာကာသယာဥ္ေပၚ က အျမႊာ ဘက္ကႀကည့္ရင္ ကမ႓ာ
ေပၚကအျမႊာ ဟာ အေနာက္ဘက္ကို အလင္းအလ်င္ေနေရြ ့
ေနတာပါ ဒီေတာ့သူ ့အခ်ိန္ဟာ dilate ျဖစ္မယ္ သူကနုပ်ိဳမယ္
ကိုယ္ကအို မယ္ ဒီေတာ့ ဘယ္အျမႊာကပိုအိုတာလဲ
ဒါေႀကာင္ ့paradox ျဖစ္တာပါ

အမွန္ကေတာ့ အာကာသယာဥ္က တခ်ိန္မွာကမ႓ာကို
ျပန္လာရမွာပါ ဒီအတြက္ရပ္ရမယ္ ျပီးေတာ ့ေနာက္လွည့္
အလင္းအလ်င္နဲ ့ျပန္လာ ကမ႓ာနားေရာက္ေတာ ့အရွိန္ေလ်ာ ့
ဒီေတာ့ ဒါေတြက acceleration ေတြပါ acceleration
ပါရင္ special relativity အတိုင္း စဥ္းစား လို ့မရေတာ့ပါဘူး
general relativity နဲ ့မွမွန္ပါတယ္
ဒီမွာ အျမႊာ၂ ေယာက္လံုးကို equal footing အတူတူပဲလို ့စဥ္းစားမရေတာ့ ပါဘူး

ေအာက္မွာေတာ ့SR အရ အနီးစပ္ဆံုး အေျဖ ျဖစ္တဲ့
မင္ေကာစကီး ပံု ကိုျပထားပါတယ္ဒီမွာ ct ဝင္ရိုးအတိုင္းေဒါင္
လိုက္သြားတာက ကမ႓ာမွာက်န္ေေနတဲ့ အျမႊာပါ ႀတိဂံရဲ့က်န္တဲ ့
အနား၂ ဘက္အျဖစ္သြားတာက အာကာသယာဥ္ နဲ့သြားတဲ ့
အျမႊာပါ အျပာလိုင္းေတြက အသြားခရီက line of
simultaneity ပါ အဲလိုင္းေပၚက ပြိဳင့္ေတြက တျပိဳင္တည္းျဖစ္ေနခ်ိန္ေတြပါ အနီလိုင္းက အျပန္ခရီးရဲ ့တျပိဳင္
နက္အခ်ိန္ေတြေပါ ့ earthbound twin ရဲ ့ interval
(အျပာလိုင္း၂ခုႀကားကအကြာအေဝး )က travelling
twin ရဲ့ interval ထက္ပိုတိုတာကိုေတြ ့မွာပါ ဒါကသူရဲ ့အခ်ိန္ ပိုျမန္ေနတာကိုျပတာပါ ဒါေႀကာင့္ သူကပိုအိုတာပါ
အေသးစိတ္တြက္ခ်က္မႈကေတာ ့ရႈပ္ပါတယ္