Tuesday, July 28, 2015

inertia and gravitational mass

အင္နားရွားျဒပ္ထု Vs ျဒပ္ဆြဲျဒပ္ထု

ဂယ္လီလီယို က ပီဆာေမ်ွာ္စင္ေပၚက ပစ္ခ်တယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထား အေသအခ်ာမရွိဘူး လို ့ဆိုပါတယ္
တကယ္လုပ္ခဲ့တာက ေလ်ွာေစာက္ slope တေလ်ွာက္မွာ
mass မတူတဲ့ သံလံုး ၂ ခုကို လိွမ့္ခ်ခဲ့တာပါ
ခု ပို ့စ္က အင္နာရွား ျဒပ္ထုနဲ ့ ျဒပ္ဆြဲျဒပ္ထု အေႀကာင္းေမး
ထားလို ့ပါ
ဂယ္လီလီယို ကအင္နားရွားကို ပထမဆံုး နားလည္ခဲ့သူပါ

အရာ ဝတၳဳ တခုဟာ သူ ့ကို အားတခုနဲ ့ သာ ရိုက္မထုတ္ဘူး
(ပညာရွင္ စကားကေတာ့ မသက္ေရာက္ဘူး ဆိုရင္) ရပ္ေနတာ
ကဆက္ရပ္ေနမယ္ ေရြ ့ေနတာ ကဆက္ေရြ ့ေနမယ္ေပါ့
(အမွန္ေတာ့ အိုင္းစတိုင္းရဲ့ ေခါတ္မွာေတာ့ Absolute rest
ဆိုတာမရွိပါဘူး ထားပါေတာ့ ) ဒါကို inertia / inertial
frame စသျဖင့္ ေခၚပါတယ္ ဒီဝတၳဳ မွာရွိတဲ့ ျဒပ္ထုကို
inertial mass လို ့ေခၚပါတယ္ F= ma က m ဟာ
အင္နားရွား ျဒပ္ထုပါ

နယူတန္ရဲ့ F= ma က ေယဘူယ် နိယာမပါ ဒီမွာ F က ႀကိဳက္တဲ ့အား ျဖစ္နိုင္တယ္ လ်ွပ္စစ္အား သံလိုက္အား
ျဒပ္ဆြဲအား ပြတ္အား ဖိအား စသျဖင့္

ဒါေပမဲ ့နယူတန္က ျဒပ္ဆြဲအားကို ပိုစိတ္ဝင္စားခဲ့ တယ္
သူရဲ့ျပဳတ္က်တဲ့ပန္းသီးေပါ့ ဒါလည္းပဲတကယ္ေတာ့ ယံုတမ္းပါ
ဥပမာေပးျပီးေျပာတာကေနပါးစပ္ရာဇဝင္ျဖစ္သြားပံုရပါတယ္
တကဲ့ thought experiment က ကမ႓ာ ကိုပါတ္ျပီး ေျပး
တဲ့ အေျမွာက္ဆံပါ အေျမွာက္ဆံတခုရဲ့အရွိန္နႈန္းဟာ ကမ႓ာကို
တပါတ္ေက်ာ္ေအာင္သာပါတ္နိုင္တဲ့ အရွိန္ဆိုရင္ဘာဆက္ျဖစ္မ
လဲ ျပဳတ္က်မလား ဆက္ပါတ္ေနမလားေပါ့ ဒီကေန
universal gravitation ကိုေတြ ့တာပါ

F  = G  mM/r².     ေပါ့ ဒီမွာ ဒီက M ေကာ m ေကာက
ျဒပ္ထုေတြပါပဲ မတူတာက ၂ ခုျဖစ္ေနလို ့ပါ M ကို ပိုႀကီးတဲ့
ျဒပ္ထု ဥပမာ ကမ႓ာ လိုဆိုရင္ m ကို ပိုေသးတဲ့ ဝတၳဳ ဥပမာ
ပန္းသီးလို ေအာက္ေမ့နိုင္ပါတယ္ ဒီမွာေတာ ့ m ေကာ M
ေကာဟာ gravitational mss ျဒပ္ဆြဲျဒပ္ထုပါ

ဒီ၂ ခု ဟာ တူနိုင္လား ???

မတူဘူးယူဆတဲ့လူေတြလဲရွိသလို တူတယ္ထင္တဲ့ သူေတြလည္း
ရွိပါတယ္

အင္နားရွားျဒပ္ထုက အေရြ ့ကို ဆန္ ့က်င္ရာကျဖစ္လာတာပါ

ျဒပ္ဆြဲျဒပ္ထုက ျဒပ္ဆြဲအားမူလသေဘာရွိပါတယ္

ဘာမွန္လဲဆိုတာကေတာ့လက္ေတြ ့စမ္းသပ္ခ်က္ကသာေျပာ
နိုင္ပါတယ္ Etovos က တူတယ္လို ့စမ္းသပ္ျပခဲ့တယ္

အိုင္းစတိုင္းက ဒီ ၂ခု တူရင္ဘာျဖစ္ မလဲ စဥ္းစားရာက
general relativity ကို ေတြ ့ခဲ ့တာပါ ဒါကို
Einstein Equivalance Principle EEP လို ့ေခၚပါတယ္

EEP က GR ကို သင္ရင္ မသိမျဖစ္ပါ

No comments:

Post a Comment